Ansel VS211 Uživatelský manuál stáhnout pdf (Strana 190)

189

invloeden, die den aard van het geschrift hebben bepaald. De natuurbeschouwing

van Hirschfeld is geheel die van Albrecht von Haller, en staat dientengevolge ook

weer dicht bij die van Thomson en de Engelsche leerdichters. Had Hirschfeld niet

het proza-vertoog als vorm verkozen, doch de poëzie, dan zou er een dichtwerk

ontstaan zijn in den geest van de ‘mahlerische Dichtung’. Vandaar dat Hirschfeld

als aestheticus het dichtst bij Breitinger staat, vandaar dat Post spreken kon van

‘afmalen’ en ‘schilderen’. Zoo komt Hirschfeld in twee opzichten in het zog van Haller

terecht, èn als natuurschilder èn als moralist. De natuur van Hirschfeld is die van

Haller's gedicht ‘Die Alpen’: eene ware schildering van de Zwitsersche natuur met

velerlei trekken van het ‘wonderbare’. Evenzoo is de moraal, door de natuur gewekt,

dezelfde als die van Haller's gedichten ‘Gedanken über Vernunft, Aberglauben und

Unglauben’, ‘Die Falschheit menschlicher Tugenden’, ‘Die verdorbenen Sitten’,

‘Über den Ursprung des Übels’. De natuurbeschouwing zoowel als de zedelijke

bespiegeling zijn pastoraal, doch Zwitsersch-pastoraal, indien ik het zoo noemen

mag tegenover de antiek-pastorale richting. Het pastorale ideaal is hier niet langer

een beeld der fantazie, doch iets werkelijks, dat met een gepast realisme wordt

weergegeven. Zoo ontstond immers juist het pastoraal realisme bij die dichters en

schrijvers, welke het gelukkig Zwitserland der werkelijkheid in de plaats stelden van

het idyllisch Arcadië der Ouden. Het best komt deze karaktertrek van ‘Das Landleben’

uit, als we even dien anderen Zwitser, die zich geheel in dienst van Theocritus en

Vergilius stelt, ter vergelijking erbij halen: Gessner. Bij Gessner wordt de natuur niet

naar het leven geschilderd, doch zij is stereotyp-bucolisch, getuige de Faunen, die

erin optreden. Bovendien dient bij hem de natuur alleen ter omlijsting van bucolische

gedachten en gevoelens; zij is in de Idyllen nergens aanwezig om haars zelfs wil,

en de gevoelens en gedachten gaan dan ook niet over haar wezen en komen

evenmin daaruit voort, doch zijn al even stereotyp-bucolisch. Dientengevolge

Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde. Jaargang 34

1 2 ... 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 ... 320 321

Žádné komentáře

Ansel VS211 Uživatelský manuál Strana 190