Ansel VS211 Uživatelský manuál stáhnout pdf (Strana 189)

188

de moralist, bij wien het genot van de natuur tot een zedelijk genot wordt, en die

zich nergens een beter mensch voelt dan juist in de natuur. Wij herkennen hier dus

den man, die ook, toen hij over de gastvrijheid handelde, deze oude deugd der

menschen nergens beter bewaard vond dan bij de natuurvolkeren. Zulke gedachten

zijn weliswaar door Rousseau wereldberoemd gemaakt, doch zijn met niet minder

warmte gekoesterd door Engelsche essayisten. Daar Hirschfeld nu behalve moralist

ook aestheticus is - evenals Addison en zoovele Engelschen van die eeuw -, en

daar zijne aesthetica zich blijkbaar, gelijk de achttiende-eeuwsche Duitsche

aesthetica in het algemeen, sterk onder Engelsche invloeden ontwikkeld heeft, zal

hij zich ook wel allereerst een Engelsch voorbeeld gesteld hebben. Aangehaald

worden van de Engelschen alleen Young, Churchill en Addison, maar zijne kennis

der Engelsche letteren was stellig uitgebreider. Er werd reeds op gewezen, hoe hij

elders Hutcheson en Home (Lord Kaimes) noemt. De uiterlijke vorm van ‘Das

Landleben’ is ook al Engelsch; het bestaat uit eene reeks essays, die alle op het

buitenleven betrekking hebben, en ieder eene andere zijde ervan op den voorgrond

stellen. Soms zijn zij zuiver schilderend, soms ook bespiegelend, zoowel de uiterlijke

bekoorlijkheden van de natuur worden erin weergegeven, als de bevindingen van

het Ik des schrijvers. We komen daardoor geheel in de sfeer der Engelsche

vertoogen, en wel in het bijzonder van die, welke op het buitenleven betrekking

hebben. Het boekje van Sieveking over ‘Garden-Essays’ staat mij hier niet ter

beschikking; ongetwijfeld echter zou men daarin verwante gedachten uit eene

vroegere periode kunnen vinden. De geest van Hirschfeld's Landleben is bijvoorbeeld

geheel dezelfde als die van Cowley, waar hij in zijne Essay's over het aanleggen

van tuinen en het leven in de natuur spreekt.

Is hiermede de algemeene strekking van Hirschfeld's proeven aangegeven, vooral

voorzoover het den vorm en het moraliseerend gedeelte ervan betreft, er zijn andere

onmiddellijke

Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde. Jaargang 34

1 2 ... 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 ... 320 321

Žádné komentáře

Ansel VS211 Uživatelský manuál Strana 189